|
|
|
|
شنبه 30 خرداد 1405
بلیچینگ دندان در بیشتر افراد بدون مشکل جدی انجام می‌شود، اما مثل هر درمانی ممکن است عوارضی داشته باشد. شایعترین عارضه، حساسیت دندان بعد از بلیچینگ است و پس از آن تحریک یا سوزش لثه قرار دارد. در این مقاله عوارض بلیچینگ دندان، علت آن‌ها، مدت معمول هرکدام، روش‌های پیشگیری از حساسیت و نشانه‌هایی را که نیاز به مراجعه دارند، بر اساس شواهد علمی توضیح می‌دهیم.
عوارض بلیچینگ دندان چیست؟
شایعترین عوارض بلیچینگ دندان، حساسیت دندان و تحریک دهان و لثه هستند. سرویس سلامت ملی بریتانیا حساسیت به سرما و شیرینی، درد لثه یا گلو و لکههای سفید موقت روی لثه را ذکر میکند. در مرور کاکرین، این عوارض با غلظت بالاتر بیشتر دیده شدند و معمولاً خفیف و گذرا بودند.
سرویس سلامت ملی بریتانیا عوارض احتمالی بلیچینگ را حساس شدن دندان‌ها به سرما و خوراکی‌ها و نوشیدنی‌های شیرین، درد لثه، درد گلو و لکههای سفید روی لثه ذکر میکند و توضیح می‌دهد این عوارض ممکن است برای مدت کوتاهی ادامه پیدا کنند [1]. مرور کاکرین که ۷۱ کارآزمایی بلیچینگ خانگی را بررسی کرده، حساسیت دندان و تحریک دهان را شایعترین عوارض گزارش کرد؛ این عوارض با غلظت‌های بالاتر ماده‌ی فعال بیشتر بودند، اما خفیف و گذرا بودند [2].
برای آشنایی با روش‌ها و مراحل سفید کردن دندان، راهنمای کامل بلیچینگ دندان را ببینید.
- حساسیت دندان و تحریک لثه شایعترین عوارض بلیچینگ‌اند.
- این عوارض در مطالعات معمولاً خفیف و گذرا بوده و با غلظت بالاتر بیشتر دیده شده‌اند.
- پتاسیم نیترات یا سدیم فلوراید احتمال و شدت حساسیت را کاهش داده‌اند.
- در متاآنالیز، حساسیت در روش خانگی و مطب تفاوت معناداری نداشت.
- بلیچینگ نادرست یا در مراکز غیردندانپزشکی ممکن است آسیب جدی‌تری ایجاد کند.
حساسیت بعد از بلیچینگ: چرا ایجاد می‌شود و چقدر طول می‌کشد؟
حساسیت بعد از بلیچینگ معمولاً به شکل درد تیز و کوتاه با سرما یا شیرینی است و در مطالعات خفیف و گذرا بوده است. احتمال آن با غلظت بالاتر ماده بیشتر است. در متاآنالیز، احتمال و شدت حساسیت در بلیچینگ خانگی و مطب تفاوت معناداری نداشت.
مواد بلیچینگ برای اثر گذاشتن باید از مینا عبور کنند و به عاج برسند. همین عبور می‌تواند به‌طور موقت پاسخ عصب دندان به محرک‌هایی مثل سرما را بیشتر کند. به همین دلیل، حساسیت معمولاً در روزهای درمان یا بلافاصله پس از جلسه‌ی مطب دیده می‌شود و پس از پایان درمان کاهش پیدا میکند.
در مرور کاکرین، حساسیت با غلظت‌های بالاتر بیشتر دیده شد [2]. اما مرور سیستماتیک de Geus و همکاران در مقایسه‌ی کلی میان بلیچینگ خانگی و مطب، تفاوتی در احتمال یا شدت حساسیت پیدا نکرد [3]. مرور Maran و همکاران نیز نشان داد تاباندن نور به ژل بلیچینگ مطب بر حساسیت دندان اثری نداشت [4].
عوامل مرتبط با حساسیت
| عامل |
یافته یا توضیح |
| غلظت ماده‌ی فعال |
غلظت بالاتر با حساسیت بیشتر همراه بوده است [2] |
| روش خانگی یا مطب |
در متاآنالیز، تفاوت معناداری نداشت [3] |
| نور یا لیزر |
بر حساسیت اثری نداشت [4] |
| حساسیت قبلی، تحلیل لثه یا ترک مینا |
می‌تواند حساسیت را بیشتر کند و در معاینه بررسی می‌شود |
| مدت و دفعات استفاده |
استفاده‌ی بیش از دستور احتمال حساسیت را بیشتر میکند |
پیشگیری از حساسیت بلیچینگ
برای پیشگیری از حساسیت بلیچینگ، معاینه و درمان پوسیدگی و تحلیل لثه پیش از شروع، استفاده از مواد ضدحساسیت مانند پتاسیم نیترات یا سدیم فلوراید، رعایت دقیق مدت استفاده‌ی ژل و در صورت لزوم فاصله انداختن میان جلسات، مهم‌ترین اقدام‌ها هستند.
مرور سیستماتیک Wang و همکاران که ۱۰ مطالعه با ۳۹۴ بیمار را بررسی کرده، نشان داد پتاسیم نیترات و یا سدیم فلوراید در طول بلیچینگ، درصد بیمارانی را که حساسیت داشتند و شدت حساسیت را کاهش داده است؛ اثر این مواد بر نتیجه‌ی رنگ یکسان گزارش نشد و نویسندگان به محدود بودن تعداد مطالعات اشاره کرده‌اند [5].
- معاینه‌ی پیش از درمان — شناسایی پوسیدگی، ترک، ترمیم‌های لبه‌باز و تحلیل لثه.
- شروع ماده‌ی ضدحساسیت — خمیردندان یا ژل حاوی پتاسیم نیترات یا فلوراید، طبق توصیه.
- رعایت مدت استفاده — ژل را بیشتر از زمان تعیین‌شده روی دندان نگه ندارید.
- مقدار کم ژل در تری — ژل اضافه را از لثه پاک کنید.
- فاصله انداختن — اگر حساسیت ایجاد شد، یک یا دو روز استفاده را متوقف کنید و اطلاع دهید.
- پرهیز از محرک‌ها — در روزهای درمان، نوشیدنی‌های خیلی سرد یا خیلی گرم را کم کنید.
نکته بالینی
در روش خانگی، کنترل حساسیت آسان‌تر است، چون می‌توان مدت استفاده‌ی روزانه را کم کرد یا یک روز در میان استفاده کرد. در روش مطب، فاصله‌ی میان جلسات و استفاده از ماده‌ی ضدحساسیت پیش و پس از جلسه به کاهش حساسیت کمک میکند.
تحریک و سوزش لثه بعد از بلیچینگ
تحریک لثه معمولاً به دلیل تماس ژل بلیچینگ با لثه ایجاد می‌شود و به شکل سوزش، قرمزی یا لکهی سفید موقت دیده می‌شود. سرویس سلامت ملی بریتانیا لکههای سفید روی لثه و درد لثه را از عوارض احتمالی ذکر میکند. محافظت از لثه در مطب و تری خوب‌نشسته، احتمال آن را کم میکند.
طبق توضیح سرویس سلامت ملی بریتانیا، درد لثه و لکههای سفید روی لثه ممکن است پس از بلیچینگ ایجاد شوند و برای مدت کوتاهی باقی بمانند [1]. این لکه‌ها معمولاً نتیجه‌ی تماس مستقیم ژل با بافت لثه هستند. در روش مطب، پیش از قرار دادن ژل، لثه با ماده‌ی محافظ پوشانده می‌شود. در روش خانگی، تری اختصاصی و مقدار کم ژل تماس با لثه را کاهش می‌دهد.
- ژل اضافه را بلافاصله پس از قرار دادن تری با گاز یا دستمال پاک کنید
- اگر تری لبه‌ی تیز دارد یا روی لثه فشار می‌آورد، برای اصلاح آن مراجعه کنید
- در صورت سوزش، استفاده را یک روز متوقف کنید و اطلاع دهید
- از ریختن ژل بیش از مقدار توصیه‌شده خودداری کنید
بنیاد سلامت دهان بریتانیا هشدار می‌دهد بلیچینگ نادرست، به‌ویژه توسط افراد غیردندانپزشک، می‌تواند به آسیب جدی و طولانی‌مدت منجر شود [6]. بنابراین تحریک لثه‌ای که شدید است یا بهتر نمیشود، باید بررسی شود.
سایر نکات ایمنی: ترمیم‌ها، سن و محصولات ناشناخته
بلیچینگ رنگ ترمیم و روکش را تغییر نمی‌دهد و ممکن است ناهماهنگی رنگ ایجاد کند. سرویس سلامت ملی بریتانیا بلیچینگ را برای افراد ۱۷ سال و کمتر و افراد با دندان یا لثه‌ی ناسالم انجام نمی‌دهد. محصولات ناشناخته و بلیچینگ در مراکز غیردندانپزشکی ممکن است به دندان و لثه آسیب بزنند.
سرویس سلامت ملی بریتانیا توضیح می‌دهد بلیچینگ فقط رنگ دندان‌های طبیعی را روشن میکند و برای افرادی که روکش، دندان مصنوعی یا ایمپلنت دارند توصیه نمیشود؛ همچنین آن را برای افراد ۱۷ سال و کمتر و کسانی که دندان یا لثه‌ی ناسالم دارند انجام نمی‌دهد [1]. در اتحادیه‌ی اروپا، استفاده از محصولات بلیچینگ با بیش از ۰٫۱ درصد هیدروژن پراکسید برای افراد زیر ۱۸ سال ممنوع است و این محصولات فقط به دندانپزشکان فروخته میشوند [7].
- ناهماهنگی رنگ ترمیم‌ها: ترمیم‌های هم‌رنگ دندان جلو ممکن است پس از بلیچینگ تیره‌تر به نظر برسند.
- دندان و لثه‌ی ناسالم: پوسیدگی و التهاب لثه پیش از بلیچینگ درمان میشوند.
- سن: بلیچینگ برای افراد زیر ۱۸ سال انجام نمیشود.
- بارداری و شیردهی: چون بلیچینگ درمانی زیبایی و غیرضروری است، در این دوران معمولاً آن را به بعد موکول می‌کنیم.
- روش‌های خانگی غیرعلمی: مالیدن مواد اسیدی یا ساینده به دندان می‌تواند به مینا آسیب بزند.
چه زمانی با کلینیک تماس بگیرید
اگر حساسیت شدید است، با مسکن یا قطع موقت بلیچینگ بهتر نمیشود، درد خودبهخودی یا شبانه دارید، سوزش لثه شدید است یا زخم ایجاد شده، یا یک دندان خاص بیش از بقیه درد میکند، استفاده را متوقف کنید و با کلینیک تماس بگیرید. درد یک دندان خاص ممکن است نشانه‌ی ترک یا پوسیدگی باشد.
یک نمونه از مدیریت حساسیت
مدیریت حساسیت معمولاً با کاهش مدت یا دفعات استفاده‌ی ژل، استفاده از ماده‌ی ضدحساسیت و پرهیز موقت از محرک‌های سرد انجام می‌شود. در بیشتر موارد درمان قطع نمیشود و با برنامه‌ی اصلاح‌شده ادامه پیدا میکند. اگر درد در یک دندان خاص متمرکز است، آن دندان جداگانه بررسی می‌شود.
بلیچینگ خانگی با حساسیت
بیماری در هفته‌ی اول بلیچینگ خانگی، هنگام نوشیدن آب سرد درد تیز و کوتاه احساس میکند. برنامه‌ی او به یک روز در میان تغییر میکند، خمیردندان حاوی پتاسیم نیترات را شروع میکند و ژل اضافه را با دقت بیشتری از لثه پاک میکند. حساسیت کاهش پیدا میکند و درمان با همان برنامه‌ی اصلاح‌شده تا رسیدن به رنگ مطلوب ادامه می‌یابد.
این رویکرد با یافته‌های مرور سیستماتیک درباره‌ی پتاسیم نیترات و سدیم فلوراید هم‌خوان است [5]. برای آشنایی با مراقبتهای پس از بلیچینگ و راه‌های حفظ نتیجه، صفحه‌ی سفید کردن دندان را ببینید.
نسخه صوتی این مقاله
سوالات متداول
شایعترین عوارض، حساسیت دندان به سرما و شیرینی و تحریک یا درد لثه هستند. لکههای سفید موقت روی لثه و درد گلو هم گزارش شده است. در مطالعات، این عوارض معمولاً خفیف و گذرا بودهاند.
حساسیت بعد از بلیچینگ در مطالعات معمولاً خفیف و گذرا بوده و پس از پایان درمان کاهش پیدا میکند. اگر شدید است یا بهتر نمیشود، با کلینیک تماس بگیرید.
معاینه و درمان پوسیدگی پیش از شروع، استفاده از پتاسیم نیترات یا فلوراید، رعایت دقیق مدت استفاده‌ی ژل، پاک کردن ژل اضافه از لثه و فاصله انداختن میان جلسات در صورت حساسیت کمک میکند.
در مرور کاکرین، عوارض گزارششده عمدتاً حساسیت و تحریک دهان بودند که خفیف و گذرا بودند. اما بلیچینگ نادرست یا با محصولات ناشناخته ممکن است آسیب جدی ایجاد کند، بنابراین باید زیر نظر دندانپزشک انجام شود.
لکههای سفید موقت روی لثه از عوارض احتمالی ذکرشدهاند و معمولاً به دلیل تماس ژل با لثه ایجاد میشوند. اگر با درد شدید یا زخم همراه است یا برطرف نمیشود، مراجعه کنید.
در مرور سیستماتیکی از ۲۱ کارآزمایی تصادفی، تاباندن نور به ژل بلیچینگ مطب بر حساسیت دندان اثری نداشت.
در متاآنالیز، احتمال و شدت حساسیت در بلیچینگ خانگی و مطب تفاوت معناداری نداشت. حساسیت با غلظت بالاتر ماده بیشتر دیده شده است.
مرور سیستماتیک نشان داده پتاسیم نیترات یا سدیم فلوراید در طول بلیچینگ احتمال و شدت حساسیت را کاهش می‌دهد. نوع و زمان استفاده را با دندانپزشک هماهنگ کنید.
سرویس سلامت ملی بریتانیا بلیچینگ را برای افراد ۱۷ سال و کمتر و کسانی که دندان یا لثه‌ی ناسالم دارند انجام نمی‌دهد. در بارداری و شیردهی هم معمولاً به بعد موکول می‌شود.
اگر حساسیت شدید است و با قطع موقت بهتر نمیشود، درد خودبهخودی یا شبانه دارید، سوزش لثه شدید است یا زخم ایجاد شده، یا یک دندان خاص بیش از بقیه درد میکند، مراجعه کنید.
دکتر محمدایمان نقشی‌زادیان
جراح دندانپزشک
شماره نظام پزشکی: ۱۴۹۸۶۰
آخرین بازبینی: ۳۰ خرداد ۱۴۰۵
منابع
- NHS. Teeth whitening (page last reviewed 19 August 2025). NHS
- Eachempati P, Kumbargere Nagraj S, Kiran Kumar Krishanappa S, Gupta P, Yaylali IE. Home-based chemically-induced whitening (bleaching) of teeth in adults. Cochrane Database Syst Rev. 2018;(12):CD006202. Cochrane
- de Geus JL, et al. At-home vs In-office Bleaching: A Systematic Review and Meta-analysis. Oper Dent. 2016;41(4):341-356. doi:10.2341/15-287-LIT Operative Dentistry
- Maran BM, et al. In-office dental bleaching with light vs. without light: A systematic review and meta-analysis. J Dent. 2018;70:1-13. PMID 29289725 PubMed abstract
- Wang Y, Gao J, Jiang T, Liang S, Zhou Y, Matis BA. Evaluation of the efficacy of potassium nitrate and sodium fluoride as desensitizing agents during tooth bleaching treatment: a systematic review and meta-analysis. J Dent. 2015;43(8):913-923. doi:10.1016/j.jdent.2015.03.015 The Dental Elf
- Oral Health Foundation. Facts and tips: tooth whitening (26 February 2019). Oral Health Foundation
- Council Directive 2011/84/EU of 20 September 2011 amending Directive 76/768/EEC, concerning cosmetic products, for the purpose of adapting Annex III thereto to technical progress. Official Journal of the European Union. legislation.gov.uk
|
تاریخ بروز رسانی:
8 آبان 1405
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
هزینه درمان ریشه چقدر است؟
پارسا
|
مطالب عالی
حسینی
|
این درمان را میشه بجای پرکردن با ماده سیاه انجام داد؟
امین
|
عالی
زهره صدف
|
امکان داره مراقبتهای پس از کشیدن دندان رو هم بزارید روی سایت
حسین
پاسخ مدیریت:با سلام بله حتما
|
|
|
 چاپ
|
|
مشاهده آدرس
مشاهده آدرس
مشاهده آدرس
